Wat is een CMS-systeem?
- Traditioneel open source, zoals WordPress en Drupal: gratis software, jij regelt hosting en onderhoud.
- Websitebouwer, zoals Wix en Squarespace: alles gehost, je bouwt binnen de grenzen van het platform.
- Headless, zoals Sanity of Strapi: alleen content, de voorkant laat je apart bouwen.
- Webshop- of alles-in-één platform: CMS en verkoop in hetzelfde systeem.
Iedereen die een website heeft, gebruikt er een, maar bijna niemand kan in één zin zeggen wat het is. Dus eerst de korte versie: wat is een CMS? Een content management systeem, het stuk software waarmee je teksten, foto's en pagina's op je website zet zonder dat je HTML hoeft te kennen. Je logt in, je typt, je klikt op publiceren, en de rest gebeurt achter de schermen.
Dat klinkt simpel, en dat is het ook, tot je moet kiezen. Want er zijn tientallen systemen, ze werken allemaal net anders en ze beloven allemaal hetzelfde. In dit artikel leg ik uit wat een CMS doet, welke vier soorten er zijn, en hoe je bepaalt welk type bij je past. Wil je meteen de systemen zelf naast elkaar zien, dan staat er een tabel met elf systemen in het overzicht van CMS-systemen.
Wat is een CMS en wat doet het precies?
Een CMS scheidt twee dingen die vroeger aan elkaar vastzaten: de inhoud van je site en de manier waarop die eruitziet. Jij beheert de inhoud, dus de tekst van je over-ons-pagina, de foto's bij een blogartikel of de openingstijden in de footer. Het systeem bewaart die inhoud in een database en giet hem bij elk bezoek in een sjabloon, het thema of template. Wil je een nieuwe pagina, dan maak je er een aan in de editor en hoeft er niemand een bestand op een server te zetten.
Daaromheen doet een modern CMS nog een handvol dingen die je pas mist als ze er niet zijn. Het beheert je media, zodat je die ene foto niet vier keer uploadt. Het regelt gebruikers en rechten, zodat een collega wel blogs mag schrijven maar niet per ongeluk de homepage kan slopen. Het bouwt menu's, houdt versies bij en maakt URL's aan. En in de betere systemen kun je ook de dingen instellen waarmee Google je vindt: een meta-titel, een omschrijving, een nette URL en redirects als je een pagina verplaatst.
Wat een CMS niet automatisch doet, is verkopen. Een webshop, voorraad, een kassa of een mailtool zitten er bij de meeste systemen niet in. Die komen er als plugin of losse dienst naast, en daar begint het verhaal van de meeste overstappen die ik zie.
De vier soorten CMS-systemen
1. Traditioneel open source. De software is gratis te downloaden en je installeert hem op je eigen hosting. WordPress is hiervan veruit de bekendste, met Drupal, Joomla en TYPO3 als oudere broers. Je bent eigenaar van alles en je kunt alles aanpassen, maar je bent ook zelf verantwoordelijk voor updates, beveiliging en backups. Gratis software is dus iets anders dan een gratis website, zoals iedereen ontdekt die zijn eerste pluginrekening ziet.
2. Websitebouwer. Bij Wix, Squarespace, Webflow en Framer huur je het CMS, de hosting en het onderhoud in één abonnement. Je hoeft nooit een update te draaien, en dat is een echte verademing. Het nadeel is dat je binnen de grenzen van het platform bouwt, en dat verhuizen lastiger is omdat je je site niet in een map kunt meenemen.
3. Headless. Een headless CMS, zoals Sanity, Strapi of Contentful, beheert alleen de content en levert die via een API aan een voorkant die een ontwikkelaar apart bouwt. Dat geeft maximale vrijheid en je kunt dezelfde content naar een website, een app en een kassascherm sturen. Zonder developer kom je er alleen niet ver mee, want het hoofd ontbreekt letterlijk.
4. Webshop- en alles-in-één platform. Systemen als Shopify en Lightspeed beginnen bij de verkoop en hebben een CMS erbij. Alles-in-één platforms trekken dat nog verder door: website, webshop, voorraad en klantcontact in hetzelfde systeem. Handig als je verkoopt, overkill als je alleen een portfolio wilt.
Voorbeelden van CMS-systemen en hoe vaak ze gebruikt worden
Volgens W3Techs draait 39,5% van alle websites op WordPress. Wix volgt op afstand met 4,2%, Squarespace met 2,4% en Webflow met 0,8% (bron: W3Techs, stand 28-10-2026). Dat WordPress zo groot is, zegt vooral iets over hoe lang het al bestaat en hoeveel bouwers ermee werken. Het zegt weinig over of het bij jou past, net zoals het populairste automerk niet automatisch de auto is die in jouw garage past.
In de tabel hieronder staan de bekendste systemen per soort, met wat ze goed doen en waar je op moet letten. Twijfel je tussen twee specifieke systemen, dan zetten de vergelijkingen Wix vs WordPress, WordPress vs Webflow en Wix vs Squarespace ze eerlijk naast elkaar.
De vier soorten CMS naast elkaar (stand oktober 2026)
| Kenmerk | Voorbeelden | Hosting en updates | Sterk in | Let op |
|---|---|---|---|---|
| Traditioneel open source | WordPress, Drupal, Joomla, TYPO3 | Jij of je bouwer | Eigendom, vrijheid en een enorm plugin-aanbod | Onderhoud en beveiliging liggen bij jou |
| Websitebouwer | Wix, Squarespace, Webflow, Framer | Het platform | Snel zelf bouwen, geen updates | Je bouwt binnen de grenzen van het platform, export is beperkt |
| Headless | Sanity, Strapi, Contentful | Verschilt: gehost of zelf | Dezelfde content naar site, app en andere kanalen | Zonder developer geen voorkant |
| Webshop of alles-in-één | Shopify, Lightspeed, Neuramerce | Het platform | Content en verkoop in één systeem | Meer dan je nodig hebt als je niets verkoopt |
Welk type CMS past bij jou?
De vraag "welk CMS is het beste" heeft geen antwoord, maar de vraag "wie gaat het onderhouden" wel. Begin daar, want die bepaalt meer dan elke feature-lijst.
Heb je een vaste bouwer of een eigen developer, en wil je volledige controle, dan is open source logisch. Je betaalt geen licentie, maar je betaalt wel in tijd of in een onderhoudscontract, en dat is het deel dat in de offerte meestal klein gedrukt staat. Hoeveel tijd dat precies kost, lees je in wat WordPress-onderhoud je echt kost.
Wil je zelf bouwen en nooit meer aan updates denken, dan past een websitebouwer. Je levert wat vrijheid in, maar je krijgt er rust voor terug. Werk je met een developmentteam en publiceer je content op meer plekken dan alleen je website, dan is headless het overwegen waard. En verkoop je online, met voorraad, klantvragen en mailings, dan loont het om te kijken naar een systeem waarin dat allemaal al zit, in plaats van vijf losse tools aan elkaar te knopen.
Voordat je kiest, is het verstandig om een paar dingen te checken die in geen enkele vergelijkingstabel staan, zoals hoe je er weer uit komt. Die staan in CMS kiezen: 6 dingen om te checken voor je overstapt. En stap je over van een bestaande site, lees dan eerst SEO meenemen bij een CMS-overstap, want je Google-posities verhuizen niet vanzelf mee.
Wat een CMS niet voor je oplost
Een CMS beheert content. Dat is zijn werk, en daar zijn de meeste systemen goed in. Maar zodra je meer doet dan publiceren, groeit er een stapel omheen. Bij een WordPress-site die ik eens overnam, deden tweeëntwintig plugins samen vijf dingen. Niet omdat iemand slordig was, maar omdat elke nieuwe wens een nieuwe plugin werd: een formulier, een cookiebalk, een SEO-tool, een webshop, een cache om het geheel weer snel te krijgen.
Dat is geen reden om een CMS te wantrouwen, wel een reden om bij het kiezen verder te kijken dan de editor. Tel wat je over twee jaar nodig hebt, en kijk welk deel daarvan het systeem zelf doet en welk deel je erbij moet halen. Elke koppeling die je niet hoeft te onderhouden, is een storing die je niet krijgt.
Waar Neuramerce in dit rijtje staat
Eerlijk is eerlijk: Neuramerce, het platform achter deze site, valt in de vierde soort. Er zit een volwaardig CMS in, met blokken, een blog, een mediabibliotheek en meertalige pagina's met vertaalde URL's, en daar zitten de webshop, voorraad, klantcontact en SEO-tools in hetzelfde systeem naast. Voor een webshop die nu op een stapel plugins draait, is dat de kortste route. Voor een fotograaf die alleen een portfolio wil, is een websitebouwer als Squarespace eenvoudiger, en dat zeggen we ook op de vergelijkingspagina. Welk systeem je ook overweegt: in het CMS-overzicht staat per systeem waar het beter in is.
