Wat kost WordPress-onderhoud écht?
Niet de licentiekosten, want de meeste plugins zijn goedkoop of gratis. Het kost vooral tijd: updates testen, uitzoeken welke plugin een storing veroorzaakt, en soms een backup terugzetten.
- WordPress zelf is gratis, het onderhoud van thema's en plugins niet.
- Updaten geeft risico op breken, niet updaten geeft risico op een beveiligingslek.
- Bij kleinere sites is er meestal niemand die het onderhoud voltijds doet.
WordPress heeft een reputatie: makkelijk te beginnen, moeilijk om droog te houden. Dat klopt, en het zit niet in de software zelf. Het zit in het onderhoud eromheen.
Waarom gratis en open source niet hetzelfde is als geen onderhoud
WordPress zelf is gratis. De thema's en plugins waarmee je een echte website bouwt, meestal niet, en zelfs de gratis exemplaren vragen om onderhoud. Elke plugin die je installeert, is een stukje code dat door een andere partij wordt bijgehouden, op zijn eigen tempo, met zijn eigen kwaliteit.
Bij een WordPress-site die ik ooit overnam, telde ik tweeentwintig plugins voor een site die uiteindelijk vijf dingen deed: pagina's tonen, een contactformulier, wat SEO-instellingen, een cache-plugin om de boel snel te houden, en een beveiligingsplugin om de rest te beschermen. Vijf functies, tweeentwintig stukken losse code die allemaal apart bijgehouden moesten worden.
Het update-dilemma
Elke WordPress-eigenaar kent het scherm met updates die klaarstaan. Updaten is nodig, want een verouderde plugin is een bekend beveiligingslek. Niet updaten is ook een optie, met hetzelfde risico maar dan zeker in plaats van waarschijnlijk.
Het probleem is dat updaten zelf ook risico geeft. Een plugin-update kan een andere plugin breken, of het thema, of allebei. Daarom stellen veel WordPress-eigenaren updates uit tot het niet langer kan, en dan in één keer alles tegelijk doen, wat het risico juist vergroot in plaats van verkleint.
Wie het onderhoud in de praktijk doet
Bij de meeste kleinere shops en bedrijven die ik spreek, is er niemand die dit voltijds doet. Het is een taak die tussen andere taken door gebeurt, meestal door de eigenaar zelf, soms door een freelancer die er twee keer per jaar naar kijkt. Dat werkt tot het misgaat: een hack via een verouderde plugin, een site die na een update niet meer laadt, of gewoon een langzaam groeiende berg technische schuld die niemand meer overziet.
Wat het je écht kost
Het is niet de licentiekost die WordPress-onderhoud duur maakt. De meeste plugins zijn goedkoop of gratis. Het is de tijd: tijd om updates te testen voordat je ze live zet, tijd om uit te zoeken welke plugin een storing veroorzaakt, tijd om een backup terug te zetten als het misgaat.
Bij een site zonder onderhoudsplan zie ik dat die tijd onregelmatig maar geconcentreerd valt: maanden niets, dan een week vol brandjes blussen omdat er te lang niets is gedaan.
Wat ik zou overwegen
Dit is geen pleidooi om WordPress links te laten liggen. Voor veel doeleinden is het nog steeds een prima keuze, zeker als je zelf verstand hebt van beheer of een vaste partij hebt die het serieus neemt. Maar als je merkt dat niemand meer precies weet welke plugins actief zijn en waarom, is dat een teken dat het onderhoud groter is geworden dan de website zelf. Op dat moment is het de moeite waard om te kijken wat een platform dat onderhoud standaard meelevert, je aan tijd zou schelen.